"The idea of improvisation means that we confront ourselves with our own individual creativity". ~ Brian Alger

Op zoek naar je authentieke Stem

Jezelf laten horen kan heel erg spannend zijn.

 

Je mond open doen (letterlijk en figuurlijk) en zeggen wat je te zeggen hebt.
Laten horen wat je belangrijk vind.
Delen wat je op je hart hebt.

Of dat tot expressie te brengen dat niet in woorden te vangen is.

Je stem, je eigen stem, ze is een zuiver instrument. En het is kwetsbaar je te laten horen. Het vraagt moed om haar te gebruiken.

 

 

Wees gewoon jezelf

 

Gewoon? Wat is dat eigenlijk. Jezelf zijn lijkt makkelijk.  Maar blijkt in de praktijk behoorlijk lastig.

Waarlijk authentiek zijn is in mijn ervaring geen eindstation. maar meer een worden. Je word jezelf. Van moment tot moment. Het begint met de vraag ‘wie ben ik werkelijk’? Dan begint de zoektocht . Je gaat opmerken wat echt is en wat niet. Steeds meer en immer dieper. Je gaat zien wat je niet bent – ook al denk je dat je dat moet zijn of wil zijn – en weekt dat los van je identiteit.

Authentiek worden is een proces, een weg. Het vraagt zelfcompassie en aanvaarding. Om alles wat je bent stukje bij beetje te omarmen.

 

Dit geldt ook voor je stem. Juist voor je stem.

Stem en authenticiteit hebben alles met elkaar te maken.

 

In iemands stem hoor je heel snel of iets echt is of niet. Een oprechte stem raakt. Een geveinsde stem heeft spanning in zich en gekunsteldheid. Een oprechte stem is verbonden met de persoon die spreekt of zingt. In een stem hoor je als goed luisteraar alles, in die zin is ze kwetsbaar. Ze onthult. Ook als je probeert te versluieren.

 

In dit artikel beschrijf ik mijn eigen weg in de ontdekking van mijn authentieke stem, met name in het zingen. Om te eindigen met een uitnodiging aan jou om je eigen stem te laten klinken.

 

 

De stem zoals ze is

 

Als er iets is dat mij direct in contact heeft gebracht met mijn authenticiteit dan is het wel zingen. Mijn eigen waarheid – durven – spreken en zingen op mijn unieke manier zijn onlosmakelijk verbonden met mijn werk in beweging, dans en theater.

 

Het kost me vele jaren met vallen en opstaan om een zuiver gevoel te ontwikkelen over mijn eigen stem.  Om plezier te beleven aan mezelf laten horen, samen te klinken en steeds weer in nieuwe liederen te duiken. Er niet méér van te maken maar ook zeker niet minder. Gewoon, mijn stem laten zijn zoals ze is.

 

Verlies van mijn stem

 

Hoe lang zing ik al? Of is de vraag meer ‘hoe lang zing ik al … echt’? Want in mijn kindertijd zong ik vrij en blij en had ontzettend veel plezier in mezelf laten horen. Ritme en zingen, dat vond ik het allerleukst.

 

Zingen wordt op een bepaald moment beladen. Ongemerkt sluipt het er in.  Het moet een vorm hebben, mooi klinken, ergens aan voldoen. Het pure plezier van mezelf laten horen en expressie geven aan wat in me leeft valt stil.

 

Tussen mijn 14e en 29e heb ik vrijwel niet gezongen. Tot stemlessen op de theaterschool in vanaf 1992 (! ) me weer wakker schudden en ik het plezier herontdek. Niet alleen maar plezier overigens. Me opnieuw verbinden met mijn stem maakt me in eerste instantie duidelijk hoezeer ik mijn stem heb beknot en ingebed in een acceptabel kader.

 

En jij? Zing jij?
Laat je je horen?
Voel je je verbonden met je stem?

 

 

De weg terug

 

Later heb ik intensief diverse vormen van zangles gevolgd. Individueel, groepsgewijs, klassiek, jazz en later steeds meer gedoken in improvisatie. Vervolgens en tijdens ook Roy Heart stemwerk en soul singing. Om uiteindelijk steeds minder te doen en mezelf toe te staan (met de geduldige hulp van een zeer bijzondere zangdocente in Arnhem) te klinken zoals mijn stem wil klinken, in haar eigenheid.

 

Nu zing ik. Echt. Althans, meestal.

Ik ben onderdeel van het improvisatie-ensemble Genetic Choir in Amsterdam en vorm samen met inspirerend en veelzijdig gitarist Cees Sax een duo. Wat een vreugde. Wat een geschenk.

Ja het is een geschenk, en nee het is niet vanzelfsprekend.
Nog steeds zijn ‘echt’ zingen en ‘echt’ vanuit mijn hart spreken in wording.
Maar ik voel een anker in mezelf en heb een beleving van echtheid waar ik aan kan refereren.

Tijdens zingen en spreken kan ik me hierop afstemmen.

Work in progress.

 

 

De weg terug is grillig

 

Zingen – en spreken – is zo natuurlijk. Alleen zijn we dat vaak vergeten of hebben we het contact met onze vanzelfsprekende expressiebron verloren. Wat rest is een verlangen 

 

De weg terug gaat niet geruisloos of makkelijk. Het is een voortdurend afpellen van lagen van conditionering, belemmerende overtuigingen en ook pijn.

En tegelijkertijd is er de geboorte van een nieuwe manier van horen en luisteren en een verbinding met een natuurlijke stroom in jezelf, namelijk die van de adem verbonden met klank. Jouw klank.

 

Mijn weg is de weg van stem-bevrijding zoals ik haar zie en doorgeef. Voor iedereen is zij anders. Voor mij is ze gegaan van inbedden (en beperken, in techniek), via stukje bij beetje mijn stem bevrijden (door techniek te verbinden met improvisatie ) naar steeds meer vrijheid (het volgen van mijn eigen stroom) en authenticiteit (mijn eigen stem omarmen).

 

Het begint allemaal met een verlangen.
Dat zet aan tot zoeken, uitproberen, vinden, weer verliezen en weer vinden en verliezen.
Om uiteindelijk thuis te komen.

 

Zin om zelf met je stem je experimenteren?
Doe mee met Express Yours
elf! op 9 september

 

 

De geboorte van de authentieke stem

 

Ik herinner me nog heel goed de eerste keer dat ik mezelf hoor èn voel tegelijk. Op dat moment weet ik ‘dit ben ik’. Zo klink ik. Het is één van de meest intieme ervaringen die ik ooit heb beleefd. Het lied herinner ik me niet meer ( waarschijnlijk een kinderliedje) maar het voelt als thuiskomen. Bij mezelf.

 

Op dat moment klinkt mijn stem zoals ze klinkt, ik heb geen oordeel over de klankkleur, dictie, het bereik of timbre, maar kan haar horen zoals ze is in dat moment. Bovendien voel ik haar in mijn borstkas, heel dicht bij mezelf, trillen, vibreren, warmte verspreidend. Ik val daar en dan samen met mijn stem en tegelijkertijd met wat ik wil uitdrukken.

Hoewel ik veel verdriet voel komt er ook een onbeschrijflijk gevoel van geluk in me op.

Dit is wie ik ben! Dit is mijn authentieke stem

 

Je ware stem laten klinken

 

Authenticiteit gaat er over dat je precies bent zoals je moet zijn. Je zoekt het model om naar te leven en je uit te drukken niet buiten jezelf maar luistert naar binnen, naar je eigen innerlijke stem. Goed, dit klinkt eenvoudig. Maar is dat het ook?

 

Hoe weet je wat waar is?
Hoe verbind je je met je innerlijke stem?
Hoe laat je je ware stem klinken?

 

Wat ik hierboven al schreef; er is een weg naar je authentieke stem.
Ze vraagt geduld en compassie, en beloont je met lichtheid, plezier en verbinding met jezelf.
Er zijn vele wegen en vele manieren. Er is niet één pad dat je rechtstreeks en zonder omwegen brengt bij je eigen stem.

Ik ben niet een adept van een bepaalde school, maar heb mijn eigen intuïtie en gevoel leidraad laten zijn. Daarnaast heb ik uitgeprobeerd, geoefend, gedeeld, nog meer geoefend, het losgelaten, het weer opgepakt en steeds ben ik blijven zingen

Graag deel ik in willekeurige volgorde de inzichten die ik heb opgedaan op de weg die ik bewandeld heb.

 

 

Waarlijk authentiek zijn draagt moeiteloosheid in zich

 

Als je weet wie je bent, hoe kun je dan iemand anders zijn dan jezelf? Jezelf kennen is jezelf ontmoeten in alles wat in jou leeft. Op het moment dat je jezelf niks meer in de weg legt is er een stroom die zich aan jou laat zien.

 

Vanuit conditionering wijzen we vaak af wat we tegenkomen. Authentiek zijn vraagt om diepgaande zelfcompassie. En het volgen van je eigen stroom.

De bron waarin je innerlijke stem rust kan diep in je verscholen liggen. Het kost aandacht en geduld om haar te vinden.

 

Open Waarnemen brengt zelfkennis

 

Als je jezelf wilt laten horen via je stem, in zingen of spreken, dan is het nodig om eerst te weten wat er is dat je wilt laten horen. Wat is er in jou aanwezig? Aan fysieke sensaties, emoties of gevoelens, gedachten, maar ook sferen, beelden of stilte.

 

Afstemmen op je innerlijke bron: wat is het meest waar in het NU

 

Vanuit het waarnemen kun je een verbinding tot stand te brengen met de bron van je innerlijke stem.  Deze komt tot stand als je je afstemt op wat voor jou het meest waar is in dit moment. Vaak strijdt het denken met voelen. In het afstemmen kun je gaan kiezen waar je je aandacht op wilt richten. Dat hoeft overigens niet altijd je gevoel te zijn.

 

Soundend onderzoeken: het volgen van de stroom

 

Als je verbinding voelt met binnen geef je jezelf toestemming om in klank te onderzoeken. Je parkeert je mogelijk oordeel over hoe je klinkt en opent je mond en keel om de geluiden die willen klinken de ruimte te geven.

Alle klanken blijf je waarnemend proeven en steeds opnieuw stem je af naar binnen toe. Je luistert naar de kwaliteit van de klank, je voelt de vibratie in je lichaam en laat de klank ieder moment opnieuw ontstaan.

 

In stilte luisteren naar dat wat naklinkt

 

Het is in de stilte dat voelbaar en zichtbaar wordt wat werkelijk waar is voor jou. Daarom is het ook zo belangrijk om tijd te nemen om in de lege ruimte te zijn na zingen, klinken of spreken. Om open te staan voor de rimpeling in het water die de klanken in jou teweeg brengen.

Zodat de geluiden kunnen naklinken en weer terugkeren naar de stilte.

 

Uitnodiging voor een stemoefening

 

Graag nodig ik je uit om eens wat te spelen met je stem. Hieronder beschrijf ik een oefening die ik zelf heel vaak doe.

 

  • ga zitten op een plek waar je niet gestoord word; neem minstens een kwartier voor jezelf
  • ga met je aandacht naar het contact van je lichaam op de stoel, kussen of de vloer; voel het gewicht van je lichaam
  • verplaats dan je aandacht naar de ademhaling; volg het ritme van de adem, de buik zet iets uit op de inademing, de buik valt iets in op de uitademing
  • ga nu met je aandacht naar je mond; open en sluit je mond, strek als het ware je mondspieren; steek je tong een keer uit
  • houd dan nu je mond licht geopend en laat je adem op een HHHAA klank heel zacht naar buiten komen; blijf gewoon ademen
  • terwijl je zo ademt, stem dan af op wat je in je binnenste ervaart, een fysiek sensatie, een gevoel
  • laat de klank iets meer ‘naar buiten komen’, laat de klank meer klinken
  • luister naar je eigen geluid en wees nieuwsgierig
  • speel nu met de klinkers a-e-i-o-u, nog steeds vanuit de verbinding met de HHH en wat je in jezelf ervaart; doe dit 5 minuten
  • als het genoeg is stop je met klank maken en luister je naar wat er naklinkt, in de ruimte en/of in jou
  • strek je uit op de manier die prettig is voor jou en sluit de oefening af

 

Ik ben heel benieuwd hoe je dit artikel ervaart.
Heb je een opmerking of wil je iets delen over jouw authentieke stem?
You are more than welcome!

warme groet,
Anita

 

Wil je iets meer met je stem doen?
Doe eens mee met een workshop stemimprovisatie 

of met de dag Express Yourself!  op 9 september 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *