Improvisatie: Speler en Publiek

 

 

alles-is-liefde_nl-test-je-authenticiteit

To Flow or not to Flow, to Be or not to Be

 

De Fool is de ideale improvisator. Verwant aan de clown, maar dan zonder rode neus, plant hij niks en stapt onbevreesd in het onbekende, Alsof hij voortdurend in Flow is, in de stroom van het leven staat.

De Fool is. De Fool is zichzelf. Hij – of zij – danst met het leven zoals het komt. Van moment tot moment. Blij en verdrietig.

De Fool speelt. Omdat hij het leven en zichzelf wel serieus neemt maar niet te. En daarom is hij een meesterlijke spiegel.

 

 

 

Improvisatie als weg naar Authenticiteit

 

Toen ik studeerde aan de Theaterschool, afdeling mime was ik vaak ver verwijderd van de Fool. Geregeld raakte ik verstrikt in het compleet tegenovergestelde, zowel op het podium als in het dagelijks leven. Anti-flow. Stagnatie.

Het voelde alsof ik enigszins afgesneden was, alsof er van binnen iets op slot zat. Een merkwaardige spanning die me angstig, beklemd of ongeïnspireerd deed voelen. Ik nam mezelf heel serieus. En ik danste wel, maar vooral de toekomst in. Geregeerd door verwachtingen, beelden, ideeën over mezelf en het vak en gehinderd in mijn vrije expressie.

 

Maar als ik ging improviseren, dan werd ik een Fool. In mijn eerstejaars solo stond ik op het podium en viel er plots in, in Flow.  Alles voelde vanzelfsprekend. Moeiteloos. De tijd leek stil stil te staan. Er was alleen nu, hier, en een eindeloze ruimte.

Als ik alle gedachten los liet, als ik IN het moment durfde te zijn, als ik me liet leiden door mijn zintuigen en de impulsen die als vanzelf opborrelden, als ik ging improviseren dan werd ik een Fool. En wonderlijk, ik voelde mezelf. Zo dichtbij.

 

Als ik er niet in zat verlangde terug naar die staat van zijn. Ontspanning en focus tegelijk. Geen doel of druk, maar slechts een volledig opgaan in het moment. Als ik er wel in zat probeerde ik er zo lang mogelijk te blijven. Uit die laatste behoefte is mijn manier van werken geboren.

 

 

Authentieke Improvisatie

 

Welke randvoorwaarden zorgen er voor dat Flow zich kan aandienen?
Hoe kunnen we onbevangen zijn en spelen?
Plezier maken. Vrijheid ervaren. Creativiteit laten stromen. 

 

Na mijn afstuderen aan de mime-opleiding komt in 2000 een unieke manier van improviseren op mijn pad, Fool-ing, een methodiek, waarbij de grondslag ligt in het theater.

Fool-ing is ontwikkeld door de Britse danseres/improvisator Franki Anderson en biedt een manier om weer in contact te komen met je innerlijke spontane bron van creativiteit. Het archetype van de Fool is de inspiratiebron van de training.

Franki en (werken met) de Fool hebben me diep geraakt en geïnspireerd, zodanig dat ik in de loop der jaren mijn eigen vorm heb ontwikkeld: Authentieke Improvisatie.

Authentieke Improvisatie gaat over de verbinding tussen authenticiteit, Mindfulness, bewust-zijn en improvisatie. Ze schept de bedding die het mogelijk maakt dat je je veilig voelt. En vrij om jezelf te laten zien.

 

 

Vrijheid en Zelfcensuur

 

Hoe vaak censureer en regisseer je jezelf?
Hoeveel van jezelf laat je in wezen zien?
Hoe vaak kijk je vanuit de ogen van een imaginair publiek naar jezelf?

 

Ik geloof dat we verlangen naar onszelf. Naar wie we ten diepste zijn. Dat wonderlijke verlangen, als een soort heimwee is het begin van de weg terug naar huis. Naar onszelf..

Maar in ons leven hebben we geleerd onszelf te censureren. We laten ons gedrag bepalen en inperken door innerlijke stemmen die aangeven wat wel en niet mag, wat gepast is en wat vooral niet, wat moet en niet moet, wat wel en niet mag.

Patronen, voorkeuren en afkeuren, meningen, (voor)oordelen, beelden en verwachtingen kleuren onze werkelijkheid en beknotten onwillekeurig onze vrije expressie. Je zou kunnen zeggen dat deze patronen een bril vormen waardoor we onszelf en het leven bekijken, We hebben in wezen een beperkt beeld van wie we zijn en dus van onze potentie.

 

Wat betekent het dan om vrij te zijn? 
Wanneer voel jij je vrij? Echt vrij?
Wanneer voel je je jezelf?

 

Gerelateerde afbeelding

Authentiek zijn

 

Mijn achtergrond ligt in het theater. Fysiek theater om precies te zijn. Op het podium had ik grote moeite om dichtbij mezelf te blijven. Om kwetsbaar en waarachtig te zijn. Ik had de neiging om continu te spelen en mezelf te verstoppen, Ik speelde een vorm, een buitenkant. 

 

Hoe meer ik me verdiepte in theater des te meer ik me realiseerde dat ik in het gewone leven ook slechts een deel van mezelf liet zien. Er waren wel degelijk momenten dat ik in contact stond met puur, authentiek, echt, zijn. Dan voelde ik me mezelf. Maar heel vaak ook niet.

Zowel op het podium als in mijn dagelijks leven wilde ik transparant zijn. Gewoon. Zijn. Maar, hoe doe je dat?

 

All the world’s a stage,
And all the men and women merely players;
They have their exits and their entrances;
And one man in his time plays many parts.
~ Shakespeare

 

Innerlijke speler en innerlijk publiek

 

Zoals ik in dit blog schreef, ontmoette ik tijdens de opleiding aan de Mimeschool in Amsterdam met grote regelmaat mijn innerlijke Criticus  

Als ik op het podium stond, of liever gezegd vlak ervoor, en zeker er na, werd zijn stem luider en dwingender.. Het was in de confrontatie met een extern publiek dat ik de meeste kramp in mezelf voelde. 

 

Via het podium leerde ik de Criticus steeds beter kennen. Ik leerde dat hij vooral voor me wilde zorgen. Om me te behoeden voor pijn en afwijzing. Hoe beschadigend soms ook, hij wilde me beschermen.

Het theater wordt voor mij een metafoor voor het ‘gewone’ leven. Ze wordt mijn leerschool waar ik een wezenlijk aspect van mezelf ten diepste leer kennen, namelijk mijn authenticiteit.

 

De relatie tussen speler (acteur) en publiek trek ik door naar de manier waarop ik de buitenwereld tegemoet treed. In contact met familie, geliefden, vrienden, collega’s enzovoorts zie ik mijn diep gewortelde patronen voortdurend weerspiegeld.

Zowel op het toneel als daarbuiten heb ik publiek. Het theater en het gewone leven….. er bestaat geen verschil. Hooguit wordt het op het podium wat uitvergroot, maar in essentie is de weerspiegeling hetzelfde. De Criticus  is continu mijn interne publiek maar wordt wakker zodra er andere mensen zijn. Wat een kans!

‘All the world’s a stage’.  Isn’t it?

 

Wanneer laat bij jou je Innerlijke Criticus zich horen?
Hoe open en onbevangen kun je kijken naar andere mensen?

 

In de ontmoeting tussen speler en publiek ligt de basis voor zelfonderzoek.
~ AK

 

Authentieke Improvisatie: de theatermetafoor als spiegel voor zelfonderzoek

 

 

Authentieke Improvisatie heeft als intentie om je steeds opnieuw de verbinding te laten hervinden met je innerlijke vrije ruimte. Om vrij te spelen. Met als enig doel het plezier van het spel. Of dat nu gespeeld is, of echt of waarachtig. Tragisch, komisch of alledaags. Abstract of realistisch. Alles is welkom. Iedere vorm is welkom.

De Fool is een wezenlijke inspiratiebron. Zijn (haar?) onbevangen blik leert ons om te oefenen in open aanwezig zijn, zonder oordeel, en met vertrouwen en lichtheid te kijken naar wat komt. De Fool omarmt het allemaal. Inclusief de Criticus,

 

 

 

 

The Fool asks “who am I really?’
Do I dare to be different, risk making a fool of myself, to connect with my souls journey?
~ Franki Anderson

 

Het startpunt: Hier en NU

 

Startpunt is het nu, hier. En jijzelf. Dat wat in jou aanwezig is, in je lijf, gevoel, denken is je materiaal. Daar vanuit kan iedere mogelijke vorm ontstaan, alles is mogelijk: verhalen, dans, zang, poëzie, theater, stilte. Het kan echt zijn, het mag gespeeld zijn. Herinneringen, verlangens, 

 

Stap voor stap leer je vertrouwd te worden met het besef dat er altijd iets is. En dat daar altijd iets op volgt in een volgend moment. Op dit hier en nu volgt het volgende hier en nu. En het volgende. En het volgende. Hoe zou het zijn om nieuwsgierig te volgen waar deze stroom je heen zal brengen? Hoe zal het zich ontvouwen? Wat kom je tegen?

 

Naast ‘iets’ is er ook niets, leegte, lege ruimte. De stilte voor en na de ademhaling. De pauze tussen de woorden. De ruimte tussen de dingen. Op die plaats is ruimte om te rusten, te schouwen en zien.

Centraal staat de innerlijke attitude van waaruit je onderzoekt: het is open onderzoek van wat het is dat jou plezier doet in het spel, waar je (van) geniet en je vrij voelt. Maar ook waar je je niet vrij voelt.

Want je zult onherroepelijk obstakels tegenkomen. Je innerlijke Criticus, angst, weerstand enzovoorts. Hoe zou het zijn om ook hier op een onderzoekende manier mee om te gaan? Om ook de obstakels met nieuwsgierigheid tegemoet te treden? Liefdevol, licht en met vertrouwen.

 

Is er in jou een innerlijke Speler aanwezig?
Wat heb je nodig om je innerlijke Speler de ruimte te kunnen te geven?
Wat houdt je tegen?

 

“Spinning out of Nothingness,
we Dance”
~ Rumi

 

 

Het Spel en de Lege Ruimte

Veel mensen vinden het spannend of eng om vanuit het ‘niets’ te improviseren. Zeker als je gewend bent om houvast te hebben in de vorm van een (spel)kader, opdracht of (spel)doel. Dan weet je in eerste instantie niet waar je op kunt bouwen, waar op te vertrouwen. Als er ‘niets’ is, waar ben ‘ik’ dan? En, wat is de bedoeling?

 

Hoe leer je vertrouwd te raken met het ‘niets’ van de lege ruimte ? Hoe ontdek je de creatieve potentie die er in verscholen ligt? De potentie van je eigen creativiteit wel te verstaan.

Door stil te staan. Door te rusten. Rond te kijken. Nieuwsgierig te zijn naar wat is. Te wachten. Je te openen om te ontvangen. Door van het ‘doen’ naar het ‘zijn’ te gaan.

 

De kunst van het wachten en niet iets willen bewerkstelligen biedt je de mogelijkheid om iets te laten ontstaan. Steeds meer leer je er op te vertrouwen dat zich altijd wel iets nieuws aandient, een nieuwe impuls, gevoel, gedachte of handeling. Maar ook dat het nieuwe als een golf opkomt en weer wegebt.

Dit is een stroom van bewustzijn. Met deze beweging kun je spelen. Je kunt vormgeven. Of je kunt het ook gewoon laten zijn. Aan jou om te kiezen hoe je je er toe verhoud en welke impuls te wilt volgen.

 

Often we stifle our inner fools’ voice for fear of ridicule, and so loose touch with the deep wisdom and easy access to spontaneous creativity that it has to offer us.

Voice Dialogue: De verschillende ‘ikken’ in  jezelf

 

Authentieke Improvisatie heeft affiniteit met Voice Dialogue, waarin het uitgangspunt bestaat dat ieder van ons verschillende kanten in zich draagt. Innerlijke subpersonen of ‘ikken’.

De perfectionist, de criticus, de huilebalk, de pleaser, de angsthaas. maar ook de creator, de avonturier, het onbevangen kind zijn zo een aantal personen die de revue kunnen passeren.

 

Deze verschillende ikken in jezelf kun je aan het woord laten. Wat heeft de perfectionist te zeggen? Wat is de behoefte van de creator?  Daarnaast kun je ze ‘op de vloer’ ook uitspelen en vormgeven. Zo worden ze heuse personages met een eigen motoriek, stem, taalgebruik, beweging en visie op de wereld.

Waarom zou je dat doen?

Het beeld van jezelf verruimt omdat je kanten in jezelf ontdekt die je nog niet eerder kende. Maar je komt vooral ook uit de greep van subpersonen in je die meestal op de voorgrond staan. Wat ik hierboven beschreef over patronen die ons beperken, je innerlijke ikken spelen hier een belangrijke rol in.

De kern van de training vormt het verstevigen van de positie van de Waarnemer. Zo ontstaat er afstand tussen jou en je innerlijke roerselen en val je niet meer samen met het drama. Als je je bewust word van de mogelijkheid om met een lichte afstand te kijken naar je innerlijk schouwspel, ontstaat er ruimte. Om te spelen.

 

 

De creatieve ruimte van dit moment

 

Wat is in jou in dit moment aanwezig ? Wat wordt er wakker en borrelt op? Dat is het startpunt. Van daaruit stap je in de stroom en creëer je jouw unieke vorm.

 

Steeds opnieuw keer je terug naar het hier en nu en naar de lege ruimte. De lege ruimte is de Zero, de pauze tussen de woorden, de stilte in de muziek, het stilstaan in de beweging. Het schept de voorwaarde om te laten ontstaan wat zich wil laten zien.

 

 

De weg terug naar jezelf kent vele paden. Maar het pad van Spel is een lichtvoetige, ontroerende en verruimende manier die je hart verwarmt.

Authentieke Improvisatie kan een inspirerende, persoonlijke en speelse manier worden om te onderzoeken hoe je authentiek, kwetsbaar en vrij kunt zijn. Hoe je steeds vrijer kunt worden. Hoe je je volledige (creatieve) potentie kunt ontsluiten.

Maar ook hoe je op een lichte manier om kunt gaan met weerstand, blokkades, innerlijke critici, saaiheid, niet weten en wat je maar ook als blokkade zult ervaren.

Wrapping up: de eindeloze Dans

 

Flow en stagnatie. Stroom en stilstand. Openheid en blokkade. Vrijheid en beperking. De Fool en de innerlijke Criticus. Ze lijken tegenpolen. Ze lijken onverenigbaar. Maar in mijn perceptie is er alleen een voortdurende dans tussen beide. Als de dans tussen yin en yang. 

 

Deze dans kunnen zien en genieten van de beweging, daar ligt misschien wel ware vrijheid.

Waar het eindigt?

God(dess) knows.

Gerelateerde afbeelding

 

 

Ervaar Authentieke Improvisatie   

 

Wat betekent het om werkelijk vrij te zijn?
Hoeveel vrijheid sta je jezelf toe?
Hoe kun je jezelf wezenlijk uitdrukken?
Hoe kun je je potentie tot bloei brengen?

 

LEES MEER

←     visie op improvisatie                      →  de wijsheid van de Fool

inspiratiebronnen

 

Wil je op de hoogte blijven van het improvisatie aanbod ?
...
Ik ga akkoord met de privacyverklaring